Gamei4
Ngưu lai đang trở thành một trong những hiện tượng phòng vé gây tranh luận nhất tại Trung Quốc. Bộ phim bị nhiều người xem nhận xét là sơ sài, hình ảnh thiếu trau chuốt và gần như không có kỹ xảo đáng kể. Thế nhưng, tác phẩm vẫn thu về khoảng 18 triệu NDT sau gần 15 ngày công chiếu.
Điều khiến giới làm phim chú ý không chỉ nằm ở doanh thu. Ngưu lai được khán giả tìm đến với mục đích khá khác thường: họ muốn tận mắt kiểm chứng một bộ phim bị chê đến mức nào. Từ một tác phẩm ít được biết tới, bộ phim dần trở thành chủ đề bàn luận trên mạng xã hội, xuất hiện trong các video nhận xét, meme và nhiều bài viết của truyền thông quốc tế.
Ngưu lai gây chú ý nhờ một nghịch lý phòng vé
Trong những ngày đầu ra rạp, Ngưu lai không tạo được sức hút đặc biệt. Tác phẩm chỉ bắt đầu lan rộng sau khi một khán giả quay video phê bình chất lượng phim rồi đăng lên mạng xã hội. Những hình ảnh trong đoạn video khiến nhiều người tò mò, từ đó hình thành làn sóng rủ nhau đi xem để tự đưa ra đánh giá.
Thay vì bị sự chê bai nhấn chìm, bộ phim lại hưởng lợi từ chính danh tiếng tiêu cực. Mỗi lời nhận xét gay gắt đều có thể trở thành lời quảng bá miễn phí, còn những cảnh phim bị cho là ngô nghê lại được cắt ra để chia sẻ và chế ảnh. Hiệu ứng này giúp Ngưu lai liên tục được nhắc đến, dù phần lớn sự quan tâm không xuất phát từ đánh giá nghệ thuật tích cực.
Doanh thu hằng ngày của bộ phim thậm chí được cho là vượt qua bom tấn The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan. So sánh này càng khiến hiện tượng Ngưu lai lan rộng ra ngoài phạm vi Trung Quốc, bởi khán giả khó hiểu vì sao một tác phẩm có chất lượng sản xuất thấp lại có thể cạnh tranh về sức hút với phim kinh phí lớn.
Năm năm thực hiện bởi hai thành viên trong gia đình
Ngưu lai do đạo diễn Tín Vũ Manh thực hiện cùng mẹ của anh là Tôn Lệ Phương. Hai người đã dành khoảng 5 năm để hoàn thành bộ phim mà không thuê thêm thành viên sản xuất, không có nhà đầu tư bên ngoài và phải tự đảm nhiệm nhiều công đoạn.
Câu chuyện phim xoay quanh hành trình của một chú nghé con. Đây là một ý tưởng đơn giản, không đòi hỏi hệ thống nhân vật hay bối cảnh quá phức tạp. Tuy nhiên, cách thể hiện bị đánh giá là thiếu hoàn thiện. Nét vẽ thô, hình ảnh đơn giản, chuyển động hạn chế và phần kỹ xảo gần như không tạo được ấn tượng.
Tôn Lệ Phương còn thể hiện bài hát ở cuối phim. Phần lồng tiếng cũng do chính đạo diễn đảm nhiệm. Những chi tiết này cho thấy Ngưu lai được tạo ra theo mô hình rất khác so với một dự án điện ảnh thương mại thông thường. Bộ phim giống một công trình cá nhân kéo dài nhiều năm hơn là sản phẩm được phát triển bởi một ê-kíp chuyên nghiệp.
Dù vậy, quy mô nhỏ không đồng nghĩa tác phẩm chắc chắn không thể ra rạp. Theo thông tin được đề cập, quá trình kiểm duyệt tập trung vào nội dung vi phạm và các lỗi kỹ thuật nghiêm trọng, thay vì quyết định một bộ phim có hay hoặc có giá trị nghệ thuật hay không. Việc đánh giá chất lượng cuối cùng thuộc về khán giả và thị trường.
Vì sao khán giả lại bỏ tiền xem một bộ phim bị chê?
Hiện tượng Ngưu lai có thể được lý giải từ nhiều yếu tố tâm lý cùng lúc. Trước hết là sự tò mò. Khi một tác phẩm được mô tả là “dở đến mức phải xem”, người xem dễ muốn tự mình xác minh thay vì chỉ dựa vào lời kể trên mạng.
Tiếp đó là hiệu ứng đám đông. Một video nhận xét, một câu thoại kỳ quặc hay một khung hình thiếu tự nhiên có thể nhanh chóng được chia sẻ. Khi số lượng người nói về bộ phim tăng lên, những người chưa xem cũng cảm thấy mình đang bỏ lỡ một sự kiện đặc biệt. Việc mua vé vì thế không còn đơn thuần là thưởng thức phim, mà trở thành cách tham gia vào một cuộc trò chuyện chung.
Khán giả cũng bước vào rạp với kỳ vọng gần như bằng không. Họ không chờ đợi một câu chuyện sâu sắc hay phần hình ảnh đẹp mắt. Chính tâm thế đó khiến những chi tiết vụng về trở thành nguồn giải trí. Một lời thoại ngô nghê có thể được xem như trò đùa, còn hình ảnh kỳ quái lại dễ tạo ra khoảnh khắc đáng nhớ để chia sẻ.
Giới nghiên cứu xã hội học gọi hiện tượng này là “lễ hội cuồng hoan của sự xấu xí”. Cách gọi trên nhấn mạnh việc đám đông cùng nhau thưởng thức một sản phẩm không phải vì nó xuất sắc, mà vì sự khác thường của nó. Đây là dạng truyền miệng ngược: càng bị chê, bộ phim càng có cơ hội được biết đến.
Đằng sau tiếng cười là sự phản ứng với thị trường
Một cách lý giải khác cho sức hút của Ngưu lai liên quan đến thái độ của khán giả đối với điện ảnh thương mại. Một bộ phận người xem có thể không thực sự công nhận giá trị nghệ thuật của tác phẩm, mà đang dùng nó để thể hiện sự thất vọng với những bộ phim được quảng bá là cao cấp hoặc giàu tính nghệ thuật.
Những tác phẩm được truyền thông tung hô đôi khi vẫn mắc lỗi về nội dung, cách kể chuyện hoặc thông điệp. Nếu khán giả cảm thấy các bộ phim ấy mang tính giáo điều, rập khuôn hoặc không tương xứng với kỳ vọng, họ có thể tìm đến một lựa chọn đối lập như Ngưu lai. Việc bỏ tiền xem phim lúc này mang màu sắc phản kháng: khán giả tự quyết định điều gì khiến họ thấy thú vị, thay vì hoàn toàn đi theo lời giới thiệu của thị trường.
Tuy nhiên, không nên đồng nhất doanh thu của Ngưu lai với sự công nhận chất lượng. Số đông khán giả đến rạp vì tò mò không có nghĩa họ xem đây là một tác phẩm mẫu mực. Thành công về độ nhận diện và doanh thu của bộ phim có thể chỉ phản ánh sức mạnh của hiện tượng mạng, chứ chưa chứng minh mô hình làm phim tương tự có thể bền vững.
Các đạo diễn Trung Quốc cảm thấy bị đẩy vào thế khó
Trái ngược với sự hào hứng của một bộ phận khán giả, nhiều người trong ngành điện ảnh Trung Quốc lại phản ứng rất tiêu cực. Họ cho rằng việc một tác phẩm bị xem là “thảm họa đồ họa” vẫn thu hút lượng lớn người mua vé tạo ra cảm giác bất công đối với những ê-kíp đã đầu tư nhiều năm, nhân lực và kinh phí để làm phim.
Các đạo diễn phải chăm chút từng cảnh quay, chỉnh sửa kịch bản và tìm kiếm nguồn vốn trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt. Không ít dự án được đón nhận tương đối tốt nhưng vẫn thiếu suất chiếu hoặc không tạo được sức nóng trên truyền thông. Trong bối cảnh đó, việc Ngưu lai liên tục được nhắc đến khiến họ khó xác định thị hiếu thực sự của khán giả nằm ở đâu.
Nhà phê bình phim Đàm Phi nhận định rằng khán giả tìm đến Ngưu lai chủ yếu vì tò mò và tâm lý thích theo dõi hiện tượng đám đông. Ông cho rằng doanh thu hơn 10 triệu NDT của tác phẩm là một sự xúc phạm đối với điện ảnh Trung Quốc.
Đạo diễn Thôi Cảnh Tuyên của bộ phim Truy bắt toàn thành cũng bày tỏ sự bế tắc. Ông cho biết tác phẩm của mình nhận phản hồi khá tốt nhưng không có nhiều suất chiếu và không tạo được sức nóng dư luận. Khi chứng kiến Ngưu lai vượt lên nhờ sự tò mò, ông thừa nhận bản thân cảm thấy bất lực trước thị trường.
Trong một bài đăng dài, Thôi Cảnh Tuyên nói rằng ông không muốn tiếp tục làm phim chiếu rạp. Ông cảm thấy ranh giới sáng tạo mà những người làm nghề cố gắng gìn giữ đã trở nên mờ nhạt, đồng thời thừa nhận không nghĩ mình lại thua trước một bộ phim như Ngưu lai.
Tranh cãi tiếp tục lan ra ngoài Trung Quốc
Ngưu lai không chỉ được bàn luận tại quê nhà. Truyền thông nước ngoài, trong đó có BBC News, truyền thông Nhật Bản, Hàn Quốc và Dexerto, cũng đưa tin về trường hợp đặc biệt này. Một nhà phát hành tại Singapore đã mua bản quyền để phát hành phim vào tháng 9.
Sự quan tâm quốc tế cho thấy ngành điện ảnh hiện nay không chỉ vận hành bằng chất lượng chuyên môn. Mạng xã hội có thể biến một bộ phim ít người biết thành hiện tượng chỉ trong thời gian ngắn, đặc biệt khi tác phẩm sở hữu một câu chuyện hậu trường đủ khác lạ hoặc tạo ra tranh cãi mạnh.
Dẫu vậy, thành công của Ngưu lai cũng đặt ra câu hỏi khó: khán giả đang thực sự ủng hộ bộ phim, hay chỉ đang mua vé cho một trải nghiệm mang tính sự kiện? Nếu người xem rời rạp với cảm giác đã tham gia vào một meme lớn, doanh thu có thể tăng nhanh nhưng giá trị lâu dài của tác phẩm vẫn là vấn đề chưa có câu trả lời.
Ngưu lai nói gì về tương lai phòng vé?
Trường hợp Ngưu lai cho thấy doanh thu phòng vé không phải lúc nào cũng phản ánh chất lượng sản xuất. Một bộ phim có thể thành công nhờ nội dung hấp dẫn, nhưng cũng có thể bùng nổ vì tranh cãi, sự hiếu kỳ hoặc tâm lý muốn hòa vào đám đông.
Với nhà làm phim, đây là lời nhắc về sức mạnh khó đoán của truyền thông xã hội. Với khán giả, hiện tượng này cho thấy quyền quyết định tại phòng vé vẫn thuộc về người mua vé. Còn với thị trường, Ngưu lai có thể là tín hiệu cảnh báo rằng chất lượng, quảng bá và khả năng tạo thảo luận đang tác động lẫn nhau mạnh hơn bao giờ hết.
Một số rạp tại Đại Liên, Liêu Ninh đã dừng chiếu bộ phim. Một nhân viên rạp cho rằng quyết định này có thể liên quan đến lo ngại ảnh hưởng hình ảnh thành phố, bởi tác phẩm do người địa phương thực hiện. Dù vậy, Ngưu lai vẫn tiếp tục được chiếu ở một số thành phố khác tại Trung Quốc và chưa ngừng tạo ra tranh luận về ranh giới giữa thành công thương mại, giá trị nghệ thuật và sức mạnh của hiệu ứng đám đông.
Ivankov có thể là chìa khóa giúp Sanji thức tỉnh Haki Bá Vương
Meruem và bước ngoặt xây dựng phản diện trong anime shonen
The Vermilion Mask gây ấn tượng với tập mở màn u tối
Overgeared bất ngờ vượt lên, thách thức vị thế của Solo Leveling
The Boxer hé lộ trailer anime, hứa hẹn những trận quyền Anh khốc liệt
Cycle of Sin gây tranh luận vì drama ngoại tình và yếu tố 18+
Nhan sắc Triệu Ngọc Kỳ khiến mạng xã hội tưởng ảnh AI
