Gamei4
Trong số những phản diện nổi bật của anime shonen, Meruem thường được nhắc đến như một trường hợp rất khác biệt. Vua Kiến Chimera xuất hiện với sức mạnh áp đảo, bản năng thống trị và thái độ coi con người là những sinh vật thấp kém. Thế nhưng, câu chuyện của nhân vật này không dừng ở một cuộc đối đầu giữa thiện và ác.
Thông qua arc Kiến Chimera của Hunter x Hunter, Yoshihiro Togashi đã đặt ra một câu hỏi khó chịu: liệu con người có thực sự văn minh hơn những sinh vật mà họ gọi là quái vật? Câu hỏi ấy khiến Meruem vượt khỏi vai trò của một kẻ thù cuối màn, đồng thời góp phần mở rộng cách anime shonen xây dựng phản diện.
Meruem nhìn thấy mặt tối trong xã hội loài người
Meruem được sinh ra với mục đích trở thành cá thể đứng đầu chuỗi sinh tồn. Ngay từ đầu, hắn tin rằng sức mạnh là thước đo tự nhiên và kẻ yếu chỉ có thể phục tùng. Quan điểm ấy khiến Vua Kiến hành xử tàn nhẫn, lạnh lùng và gần như không công nhận giá trị của từng con người.
Tuy nhiên, Meruem không chỉ nhìn nhân loại như những con mồi. Trong cuộc tranh luận với Netero, hắn chỉ ra sự phi lý của một thế giới nơi trẻ em chết đói ở một phía biên giới, còn những người không tạo ra giá trị lại sở hữu phần lớn đặc quyền ở phía bên kia. Với Meruem, đó không phải một hiện tượng ngẫu nhiên mà là biểu hiện của cả một hệ thống mục ruỗng.
Meruem muốn phá bỏ sự chênh lệch cực đoan và tạo ra một trật tự công bằng hơn, dù phương pháp mà hắn lựa chọn vẫn đầy bạo lực.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ lời chỉ trích ấy không hoàn toàn sai. Nhân vật phản diện đã chạm vào một vấn đề có thật trong đời sống con người: bất bình đẳng, đặc quyền và việc sức mạnh thường nằm trong tay những người không xứng đáng nhất. Chính sự chính xác trong nhận xét của Meruem khiến khán giả không thể đơn giản gạt bỏ hắn bằng nhãn gọi “kẻ ác”.
Hành trình thay đổi bắt đầu từ Komugi
Nếu chỉ dừng ở những phát ngôn về xã hội, Meruem vẫn có thể trở thành một phản diện thiên về lý thuyết. Bước ngoặt quan trọng của nhân vật đến từ Komugi, cô gái mù có vẻ ngoài yếu ớt nhưng lại là người liên tục đánh bại hắn trong trò chơi Gungi.
Meruem vốn tin rằng trí tuệ và giá trị của mỗi cá thể phải được đo bằng sức mạnh. Komugi đã phủ nhận niềm tin ấy mà không cần một bài diễn thuyết lớn. Cô không thể chiến đấu, không có quyền lực và cũng không sở hữu vị thế đặc biệt, nhưng lại đạt đến trình độ mà chính nhà vua không thể vượt qua.
Những ván Gungi buộc Meruem phải nhìn nhận một sự thật mới: một người tưởng như vô danh vẫn có thể sở hữu năng lực độc nhất. Giá trị ấy không xuất phát từ thân phận, thể chất hay khả năng thống trị người khác. Lần đầu tiên, Vua Kiến bắt đầu tôn trọng một cá nhân không phải vì người đó mạnh hơn về mặt sinh học.
Sự thay đổi này được xây dựng chậm rãi và không biến Meruem thành một người tốt theo cách dễ đoán. Hắn vẫn là sinh vật từng gây ra vô số tội ác, vẫn đại diện cho mối đe dọa đối với nhân loại. Nhưng bên trong nhân vật ấy đã xuất hiện khả năng quan tâm, lắng nghe và trân trọng một người khác.
Bi kịch của một phản diện không được chuộc lỗi
Meruem không đi theo mô típ quen thuộc của một kẻ phản diện được giải oan. Anime không cố chứng minh rằng hắn vốn là người tốt bị hoàn cảnh đẩy vào con đường sai lầm. Ngược lại, những hành động tàn bạo của Vua Kiến vẫn tồn tại nguyên vẹn, ngay cả khi nhận thức của hắn dần thay đổi.
Đây là điểm làm nên sức nặng cho arc Kiến Chimera. Khán giả có thể hiểu vì sao Meruem thay đổi mà không cần tha thứ cho những gì hắn đã làm. Việc đồng cảm với một góc nhìn không đồng nghĩa với chấp nhận phương pháp của nhân vật đó. Anime giữ nguyên sự mâu thuẫn này thay vì giải quyết nó bằng một màn hoàn lương đơn giản.
Cuộc đối đầu với Netero là ví dụ rõ nhất. Meruem đề xuất một trật tự mới dựa trên khả năng và giá trị của từng cá nhân, nhưng hắn vẫn muốn áp đặt trật tự ấy bằng quyền lực của một vị vua. Netero, đại diện cho nhân loại, không đáp lại bằng thương lượng mà sử dụng Miniature Rose, thứ vũ khí có sức hủy diệt khủng khiếp.
Khoảnh khắc đó đảo ngược ranh giới quen thuộc giữa “con người văn minh” và “quái vật”. Một bên tự nhận là đại diện cho nhân loại nhưng sẵn sàng dùng vũ khí hủy diệt hàng loạt. Bên kia là một sinh vật được sinh ra để thống trị, lại đang đặt vấn đề về sự bất công trong xã hội. Không bên nào hoàn toàn chính nghĩa, và chính sự nhập nhằng ấy khiến cuộc chiến trở nên ám ảnh.
Gon và Meruem: hai hướng phát triển đối lập
Một trong những lựa chọn kể chuyện táo bạo nhất của Togashi là đặt sự thay đổi của Meruem song song với quá trình sa sút của Gon Freecss. Trong khi Vua Kiến dần hình thành sự trắc ẩn, Gon lại bị nỗi đau và cơn giận nuốt chửng sau những biến cố liên quan đến Kite.
Gon không trở thành phản diện theo nghĩa thông thường, nhưng hành động của cậu cho thấy một người hùng cũng có thể đánh mất giới hạn đạo đức. Sự đối lập ấy làm mờ đi công thức “anh hùng tốt đối đầu kẻ ác xấu”. Nhân vật chính có thể trở nên nguy hiểm, còn kẻ thù lại có khả năng xuất hiện phần người.
Cách tiếp cận này cũng giúp Hunter x Hunter khác biệt với nhiều tác phẩm shonen quen thuộc. Sức mạnh không tự động tạo ra chính nghĩa, còn xuất thân quái vật cũng không xóa bỏ khả năng nhận thức và thay đổi. Nhân vật được đánh giá qua lựa chọn, hành động và cách họ đối diện với hậu quả.
Từ Meruem đến những phản diện giàu tư tưởng
Meruem không phải nhân vật đầu tiên trong anime có lý tưởng phức tạp. Tuy vậy, cách Hunter x Hunter kết hợp sức mạnh, chính trị, đạo đức và cảm xúc đã tạo ra một ảnh hưởng đáng kể đến cách khán giả nhìn nhận phản diện trong dòng shonen hiện đại.
Pain trong Naruto là một ví dụ thường được đặt cạnh Meruem. Nagato tin rằng nỗi đau chung có thể buộc thế giới hiểu được cái giá của chiến tranh. Lý tưởng ấy bắt nguồn từ trải nghiệm mất mát và thực tế khắc nghiệt của thế giới ninja, nhưng phương pháp gieo rắc đau khổ của Pain lại tạo ra chính vòng lặp bạo lực mà hắn muốn chấm dứt. Bạn đọc có thể xem thêm những thông tin liên quan đến thương hiệu này qua bài Kishimoto tiết lộ NINKŪ đã góp phần khai sinh Naruto.
Eren Yeager trong Attack on Titan cũng đưa người xem vào thế khó tương tự. Mong muốn bảo vệ cộng đồng của Eren dần gắn liền với bạo lực quy mô lớn, buộc khán giả phải cân nhắc liệu sự an toàn của một nhóm người có thể biện minh cho việc hủy diệt nhóm khác hay không.
Những trường hợp này không nhất thiết chứng minh rằng Meruem trực tiếp tạo ra các nhân vật về sau. Điểm chung nằm ở xu hướng kể chuyện: phản diện không chỉ là chướng ngại vật cần bị đánh bại, mà còn là công cụ để tác phẩm chất vấn công lý, tự do, chiến tranh và quyền lực.
Cái kết khiến Meruem trở nên khó quên
Sau cuộc chiến với Netero, Meruem bị ảnh hưởng bởi chất độc từ Miniature Rose. Thay vì tiếp tục theo đuổi kế hoạch chinh phục, hắn tìm về bên Komugi. Lựa chọn cuối cùng này không xóa bỏ quá khứ của Vua Kiến, nhưng cho thấy thứ hắn trân trọng nhất đã thay đổi.
Komugi không thể giúp Meruem chiến thắng một cuộc chiến, xây dựng đế chế hay thống trị thế giới. Cô chỉ cho hắn thấy giá trị của một con người không thể được quy đổi hoàn toàn bằng sức mạnh. Trong những khoảnh khắc cuối đời, Meruem chọn ở cạnh cô và chơi Gungi, một quyết định nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn đối với hành trình nhân vật.
Cái kết ấy không phải màn chuộc lỗi. Meruem không có đủ thời gian để sửa chữa những gì đã gây ra, cũng không được trao cơ hội biến thành người hùng. Điều còn lại là nhận thức rằng hắn đã hiểu con người hơn vào đúng thời điểm không thể quay lại.
Vì sao Meruem vẫn được nhắc đến sau hơn một thập kỷ?
Sức hấp dẫn của Meruem đến từ sự kết hợp giữa ba yếu tố: mối đe dọa thực sự, tư tưởng gây tranh luận và một quá trình thay đổi thuyết phục. Hắn đủ mạnh để tạo cảm giác tận thế, đủ thông minh để đặt ra câu hỏi về xã hội, nhưng cũng đủ khiếm khuyết để không trở thành một triết gia hoàn hảo.
Quan trọng hơn, anime không yêu cầu người xem phải chọn một câu trả lời duy nhất. Meruem có thể đúng khi chỉ ra sự bất công, sai khi muốn áp đặt trật tự bằng bạo lực, đáng sợ trong quá khứ và đáng thương ở những khoảnh khắc cuối cùng. Các lớp tính cách ấy cùng tồn tại, thay vì lần lượt thay thế nhau.
Đó là lý do nhân vật này vẫn giữ được sức nặng trong cuộc thảo luận về phản diện anime. Mối đe dọa đáng sợ nhất không phải lúc nào cũng đến từ một con quái vật bên ngoài nền văn minh. Đôi khi, nó nằm trong sự tàn nhẫn mà con người đã quen coi là bình thường.
Ivankov có thể là chìa khóa giúp Sanji thức tỉnh Haki Bá Vương
The Vermilion Mask gây ấn tượng với tập mở màn u tối
Overgeared bất ngờ vượt lên, thách thức vị thế của Solo Leveling
The Boxer hé lộ trailer anime, hứa hẹn những trận quyền Anh khốc liệt
Cycle of Sin gây tranh luận vì drama ngoại tình và yếu tố 18+
Nhan sắc Triệu Ngọc Kỳ khiến mạng xã hội tưởng ảnh AI
Vì sao Nobita vẫn chơi cùng Jaian và Suneo?
