Bộ phim Nhật ký của ông già điên (Diary of a Mad Old Man) đang trở thành chủ đề gây chú ý dù chưa được phát hành rộng rãi. Tác phẩm mới chỉ xuất hiện tại một số liên hoan phim quốc tế, nhưng các đoạn trích lan truyền trên mạng xã hội đã nhanh chóng kéo theo nhiều luồng ý kiến trái chiều.






Trong phim, Phạm Băng Băng đảm nhận vai Satsuko, một người con dâu chăm sóc cha chồng bị liệt sau cơn xuất huyết não. Câu chuyện không đi theo hướng gia đình cảm động thông thường mà tập trung vào những ham muốn lệch lạc, sự phụ thuộc tinh thần và ranh giới đạo đức ngày càng bị xóa nhòa.
Vai diễn mới khiến khán giả khó tiếp nhận
Nhân vật Satsuko sống cùng ông Utsugi, người đàn ông lớn tuổi do Lily Franky thủ vai. Sau khi mắc bệnh và phải nằm trên giường, ông cần sự hỗ trợ của con dâu trong các bài tập phục hồi chức năng. Hoàn cảnh ấy tạo ra một mối quan hệ phụ thuộc, trong đó việc chăm sóc thể chất dần bị phủ bóng bởi trí tưởng tượng và dục vọng của ông Utsugi.
Ông đặc biệt ám ảnh với đôi chân của Satsuko. Những hành động liên quan đến việc chạm, hôn chân hay quan sát cơ thể con dâu được bộ phim sử dụng để thể hiện trạng thái tinh thần bất ổn của nhân vật. Khi sức khỏe dần cải thiện, những suy nghĩ bị kìm nén cũng trở nên mạnh mẽ hơn, khiến không khí trong gia đình ngày càng căng thẳng.
Điểm gây tranh cãi nằm ở chỗ tác phẩm đặt các chi tiết nhạy cảm trong mối quan hệ cha chồng – con dâu. Đây vốn là quan hệ gia đình có giới hạn đạo đức rõ ràng, vì vậy nhiều người xem cảm thấy khó chịu khi bộ phim khai thác nó như trung tâm của câu chuyện.
Không cần cảnh khỏa thân vẫn tạo cảm giác táo bạo
Theo những thông tin được chia sẻ, phim không tập trung vào hình ảnh khỏa thân trực diện. Thay vào đó, đạo diễn sử dụng cách quay tiết chế, cử chỉ cơ thể, ánh mắt và các hình ảnh ẩn dụ để tạo cảm giác bất an. Một số phân đoạn liên quan đến việc nhìn trộm khi Satsuko tắm hoặc hình ảnh đôi chân được nhắc đến nhiều trên mạng xã hội.
Trang phục của Satsuko cũng góp phần làm tăng sự mập mờ. Nhân vật thường xuất hiện trong những chiếc sơ mi rộng và cách ăn mặc khiến ông Utsugi cảm nhận cô như một đối tượng hấp dẫn về mặt giới tính, thay vì chỉ là người đang chăm sóc mình. Tuy nhiên, sự quyến rũ ấy phần lớn được nhìn qua lăng kính chủ quan và méo mó của nhân vật người cha chồng.
Những gì bộ phim mô tả không nhất thiết phản ánh sự chủ động của Satsuko, mà còn cho thấy cách ham muốn và trí tưởng tượng của ông Utsugi bóp méo những hành động chăm sóc rất đời thường.
Cách thể hiện này khiến một bộ phận khán giả nhận định phim quá giống tác phẩm khai thác tình dục gây sốc. Một số bình luận còn cho rằng vai diễn mới của Phạm Băng Băng táo bạo hơn nhiều so với hình ảnh trước đây của cô. Dù vậy, cần phân biệt giữa việc tác phẩm sử dụng chất liệu nhạy cảm để kể chuyện và việc bộ phim thực sự cổ súy cho mối quan hệ bị phản đối trong phim.
Chuyển thể từ tiểu thuyết gây tranh luận
Nhật ký của ông già điên được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nhật Bản Tanizaki Junichiro. Tác phẩm văn học vốn đã nổi tiếng bởi cách đi sâu vào tâm lý méo mó, ham muốn khó nói và những góc tối trong đời sống con người.
Vì vậy, bộ phim không xây dựng câu chuyện theo hướng lãng mạn hóa mối quan hệ giữa hai nhân vật. Trọng tâm nằm ở sự giằng xé của một người già trước tuổi tác, bệnh tật và nỗi sợ bị bỏ lại. Trong hoàn cảnh phụ thuộc hoàn toàn vào người khác, ông Utsugi xem con dâu như điểm tựa tinh thần cuối cùng. Sự phụ thuộc ấy dần biến thành ám ảnh, khiến cảm xúc, lòng biết ơn và dục vọng bị trộn lẫn.
Chủ đề này phù hợp với truyền thống của một bộ phận điện ảnh Nhật Bản, nơi các nhà làm phim thường tìm cách tiếp cận những vùng tâm lý riêng tư và khó chịu. Tuy nhiên, việc đưa chất liệu đó lên màn ảnh cũng đòi hỏi cách xử lý thận trọng. Nếu thiếu chiều sâu, những chi tiết gây sốc dễ khiến người xem chỉ nhớ đến yếu tố 18+ mà bỏ qua ý nghĩa tâm lý của tác phẩm.
Đạo diễn muốn nói về sự kết nối giữa con người
Bên cạnh phản ứng tiêu cực, bộ phim cũng nhận được cách nhìn khác từ ê-kíp sản xuất và một số người ủng hộ. Đạo diễn Vương Dĩnh, còn được biết đến với tên Wayne Wang, cho rằng tác phẩm nói về sự kết nối giữa con người trong một thế giới hỗn loạn.
Nhà sản xuất giải thích các bài tập kéo giãn và phục hồi chức năng xuất hiện trong phim được xây dựng dựa trên phương pháp khoa học. Những sắc thái gợi dục không đến từ bản thân hoạt động chăm sóc, mà bắt nguồn từ trí tưởng tượng của ông Utsugi. Nói cách khác, bộ phim cố tình đặt sự chăm sóc vô hại cạnh cách diễn giải lệch lạc của một nhân vật đang bị chi phối bởi ham muốn.
Đây là điểm có thể tạo ra tranh luận quan trọng về góc nhìn kể chuyện. Khán giả có thể không đồng tình với hành vi của ông Utsugi, nhưng tác phẩm muốn cho thấy quá trình tâm lý khiến một con người biến nhu cầu được chăm sóc thành sự chiếm hữu về tinh thần. Ranh giới giữa đồng cảm và phán xét cũng vì thế trở nên phức tạp hơn.
Khả năng phát hành đại chúng vẫn là dấu hỏi
Việc phim mới chỉ được trình chiếu tại các liên hoan phim ở Toronto, Busan và Tokyo khiến khả năng phát hành rộng rãi trở thành vấn đề được quan tâm. Những tác phẩm khai thác quan hệ cấm kỵ thường phải đối mặt với yêu cầu kiểm duyệt nghiêm ngặt, đặc biệt khi có các phân đoạn liên quan đến tình dục, nhìn trộm hoặc sự lệ thuộc trong gia đình.
Một số khán giả trên mạng xã hội cho rằng bộ phim chủ yếu được tạo ra để thu hút sự chú ý tại các liên hoan phim. Họ nghi ngờ tác phẩm khó tìm được lượng người xem lớn nếu ra mắt thương mại. Ngược lại, những người ủng hộ cho rằng điện ảnh không nhất thiết phải né tránh các chủ đề khiến công chúng khó chịu, miễn là câu chuyện có chủ đích rõ ràng và không biến nhân vật thành công cụ gây sốc đơn thuần.
Tranh luận tương tự từng xuất hiện với nhiều tác phẩm tâm lý có nội dung nhạy cảm. Bạn đọc có thể tham khảo thêm một trường hợp phim Việt gây chú ý nhờ vai diễn nặng tâm lý trong bài Lê Khánh Linh gây chú ý với vai Trinh trong Trại Buôn Người. Dù khác nhau về nội dung, cả hai đều cho thấy những vai diễn gai góc có thể tạo áp lực lớn cho diễn viên và ê-kíp.
Nỗ lực trở lại của Phạm Băng Băng
Với Phạm Băng Băng, Nhật ký của ông già điên là một phần trong hành trình tiếp tục hoạt động điện ảnh sau thời gian dài gặp nhiều hạn chế tại thị trường Trung Quốc. Nữ diễn viên từng khẳng định không muốn từ bỏ diễn xuất và sẵn sàng thử sức với những vai khó, gây tranh luận hoặc khác xa hình ảnh quen thuộc.
Gần đây, cô nhận giải Thành tựu đặc biệt tại Liên hoan phim quốc tế Toronto lần thứ 51. Cameron Bailey, CEO của liên hoan phim, đánh giá cao những màn trình diễn táo bạo và cuốn hút của Phạm Băng Băng cùng Helen Mirren trong kỳ sự kiện này.
Sự ghi nhận tại các sân chơi quốc tế cho thấy nữ diễn viên vẫn duy trì tham vọng nghệ thuật, dù con đường trở lại không đơn giản. Năm 2025, cô giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Kim Mã với bộ phim Địa mẫu. Đây là lần thứ hai Phạm Băng Băng được vinh danh tại giải thưởng này, sau giải Nữ phụ năm 2007 với Tâm trung hữu quỷ.
Trước đó, từ năm 2018, Phạm Băng Băng gần như bị loại khỏi các hoạt động nghệ thuật chính thống tại Trung Quốc sau bê bối tài chính. Cô bị phạt 883 triệu NDT, tương đương khoảng 128 triệu USD, liên quan đến hành vi trốn thuế. Sau sự việc, nữ diễn viên chuyển hướng sang các dự án điện ảnh ở nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời được Malaysia mời làm đại sứ du lịch.
Vai diễn có thể mở ra hướng đi mới?
Nhật ký của ông già điên chưa thể được đánh giá toàn diện chỉ từ các đoạn trích lan truyền. Những hình ảnh rời rạc dễ làm nổi bật yếu tố gây sốc, trong khi bối cảnh, nhịp dựng và diễn biến tâm lý có thể giúp khán giả hiểu rõ hơn dụng ý của đạo diễn.
Dù được khen hay chê, vai Satsuko chắc chắn là lựa chọn nhiều rủi ro của Phạm Băng Băng. Nhân vật đòi hỏi cô phải thể hiện một mối quan hệ nhập nhằng mà không biến Satsuko thành hình mẫu quyến rũ đơn giản. Đồng thời, diễn xuất của Lily Franky cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cho thấy sự suy sụp và ám ảnh của ông Utsugi.
Hiện bộ phim vẫn là một tác phẩm gây tranh luận hơn là một sản phẩm đã được khán giả đại chúng kiểm chứng. Câu hỏi lớn nhất không chỉ là phim có bao nhiêu cảnh táo bạo, mà là những cảnh đó có phục vụ cho việc khám phá tuổi già, sự cô độc và ham muốn hay không. Câu trả lời sẽ chỉ rõ hơn khi tác phẩm có lịch phát hành chính thức và được thưởng thức đầy đủ.
