Hơn hai thập kỷ sau ngày xuất hiện, Naruto vẫn là một trong những thương hiệu có sức ảnh hưởng lớn nhất lịch sử anime shonen. Hành trình từ cậu bé bị cả làng xa lánh đến một Hokage được mọi người công nhận đã tạo nên nguồn cảm hứng đặc biệt cho nhiều thế hệ khán giả.





Tác phẩm có rất nhiều ưu điểm: thế giới nhẫn giả giàu chi tiết, hệ thống năng lực dễ tạo hứng thú, những trận chiến giàu cảm xúc và dàn nhân vật nam được đầu tư đáng nhớ. Tuy nhiên, sức ảnh hưởng không đồng nghĩa với sự hoàn hảo. Khi nhìn lại toàn bộ câu chuyện, Naruto vẫn để lộ một số vấn đề khiến bộ anime khó vươn lên vị trí tuyệt đối trong các cuộc bình chọn về tác phẩm xuất sắc nhất mọi thời đại.
Một phần hạn chế đến từ quá trình phát sóng kéo dài, khiến nhịp kể thiếu ổn định, hoạt họa có lúc chênh lệch và số lượng tập phụ khá lớn. Đáng chú ý hơn, những điểm trừ quan trọng nhất lại nằm ở chính phần kịch bản.
Nhân vật nữ chưa được trao đủ vai trò
Điểm yếu dễ nhận thấy của Naruto là sự thiếu cân bằng trong cách phát triển nhân vật nữ. Series có những gương mặt giàu tiềm năng như Sakura Haruno và Tsunade, nhưng tiềm năng ấy không phải lúc nào cũng được chuyển hóa thành một tuyến truyện đủ sâu.
Sakura từng được giới thiệu là thành viên của Đội 7, có khả năng kiểm soát chakra tốt và sở hữu năng lực y thuật nổi bật. Về sau, cô đạt đến trình độ chiến đấu đáng nể dưới sự hướng dẫn của Tsunade. Dẫu vậy, vai trò của Sakura trong nhiều giai đoạn vẫn thường bị đặt cạnh mối quan hệ với Naruto và Sasuke, thay vì tập trung dài hơi vào mục tiêu, lựa chọn hay những mâu thuẫn nội tâm của riêng cô.
Tsunade có cá tính và vị trí đặc biệt hơn. Bà vừa là một trong những ninja mạnh nhất, vừa gánh trách nhiệm của Hokage Đệ Ngũ. Thế nhưng, số lượng nhân vật nữ được xây dựng với chiều sâu tương đương các nhân vật nam vẫn khá hạn chế. Nhiều người chỉ xuất hiện trong một vài tình huống, đóng góp ít cho hướng đi chính rồi nhanh chóng bị đẩy xuống vai trò phụ.
Sự chênh lệch này càng rõ khi đặt cạnh những nhân vật nam như Itachi, Nagato, Obito hay Madara. Mỗi người trong số họ đều có hệ tư tưởng, quá khứ và động lực đủ mạnh để kéo theo nhiều cuộc tranh luận. Ngược lại, không ít nhân vật nữ của Naruto được nhớ đến chủ yếu nhờ thiết kế, quan hệ với nhân vật nam hoặc một khoảnh khắc chiến đấu riêng lẻ.
Ngay cả Kaguya Otsutsuki, nhân vật được đặt ở vị trí trung tâm của phần kết, cũng không tạo được mức độ đồng cảm và yêu thích tương đương nhiều phản diện trước đó. Vấn đề không nằm ở việc nhân vật nữ nhất thiết phải mạnh hơn, mà ở chỗ họ cần có tiếng nói và ảnh hưởng thực sự đối với câu chuyện. Đây là lĩnh vực mà Naruto chưa đạt được sự cân bằng như một số series shonen cùng thời.
Nhiều bí ẩn chưa được giải quyết thuyết phục
Naruto xây dựng một thế giới rộng với lịch sử nhiều thế hệ, hàng loạt gia tộc và những bí mật liên quan đến nguồn gốc chakra. Cách mở rộng này tạo cảm giác quy mô, nhưng đồng thời cũng khiến tác phẩm phải đối mặt với một bài toán khó: càng đưa ra nhiều câu hỏi, phần kết càng cần đủ thời lượng để trả lời chúng.
Một trường hợp thường được nhắc đến là cái chết của Senju Hashirama. Nhân vật này từng được mô tả như một ninja có sức mạnh vượt trội, đủ khả năng đối đầu với Madara và sở hữu năng lực khiến nhiều thế hệ sau phải kính nể. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể dẫn đến cái chết của ông không được giải thích rõ ràng. Khoảng trống ấy khiến người xem phải tự suy đoán thay vì nhận được một lời giải thích tương xứng với tầm quan trọng của nhân vật.
Tuyến truyện của Itachi cũng cho thấy cách Naruto đôi khi ưu tiên cảm xúc trước mắt hơn việc giải thích trọn vẹn mọi chi tiết. Căn bệnh khiến anh suy yếu là một phần quan trọng trong những ngày cuối đời, nhưng nguồn gốc và diễn biến của nó không được khai thác sâu. Với một nhân vật có ảnh hưởng lớn đến tâm lý Sasuke cũng như toàn bộ cuộc xung đột Uchiha, đây là một thiếu sót đáng tiếc.
Orochimaru là ví dụ khác về một nhân vật có hướng phát triển gây tranh luận. Từ một kẻ phản diện nguy hiểm, sẵn sàng thực hiện những thí nghiệm vô nhân đạo, Orochimaru dần chuyển sang vị trí ít đối đầu hơn ở giai đoạn sau. Sự thay đổi này không phải không thể chấp nhận, nhưng quá trình chuyển biến diễn ra nhanh khiến nhiều khán giả cảm thấy nhân vật chưa thực sự phải trả giá hoặc đối diện đầy đủ với những việc mình từng làm.
Những vấn đề kể trên trở nên rõ rệt hơn ở chặng cuối. Rất nhiều sự kiện lớn liên tiếp xuất hiện trong thời gian ngắn: cuộc đại chiến, những bí mật về nguồn gốc chakra, sự thay đổi liên minh và các trận chiến quyết định số phận thế giới. Khi cốt truyện phải xử lý quá nhiều lớp thông tin cùng lúc, một số nút thắt bị giải quyết vội, còn những câu hỏi bên lề gần như bị bỏ lại.
Madara bị thay thế vào thời điểm nhạy cảm
Tranh cãi lớn nhất của Naruto tập trung ở lựa chọn phản diện cuối cùng. Trong thời gian dài, Madara Uchiha được xây dựng như đỉnh cao của mọi mối đe dọa. Tên tuổi, quá khứ đối đầu với Hashirama và khả năng thao túng cục diện khiến nhân vật này trở thành trung tâm tự nhiên của phần đại chiến.
Madara không chỉ mạnh về sức chiến đấu. Ông còn đại diện cho một tư tưởng cực đoan: thế giới chỉ có thể chấm dứt vòng lặp thù hận nếu mọi người bị đặt vào một giấc mơ chung. Dù mục tiêu ấy sai lầm, nó vẫn tạo ra một động lực đủ rõ để khán giả hiểu vì sao Madara lựa chọn con đường đó. Chính quá trình chuẩn bị lâu dài khiến người xem kỳ vọng cuộc đối đầu với ông sẽ là cao trào khép lại câu chuyện.
Thế nhưng, phần kết lại chuyển trọng tâm sang Kaguya Otsutsuki. Madara bị biến thành công cụ trong kế hoạch của Hắc Zetsu, sau đó Kaguya xuất hiện như một mối đe dọa lớn hơn. Về mặt quy mô, lựa chọn này mở rộng lịch sử của thế giới Naruto. Về mặt cảm xúc, nó lại làm suy yếu thành quả xây dựng Madara trong hàng trăm chương trước đó.
Khán giả chưa có đủ thời gian để hiểu Kaguya như một nhân vật độc lập. Bà xuất hiện với vai trò nguồn gốc của nhiều bí mật quan trọng, nhưng phần thể hiện tâm lý và hệ tư tưởng không dày dặn như những phản diện đã được giới thiệu từ sớm. Vì vậy, cuộc chiến cuối cùng dễ tạo cảm giác giống một nhiệm vụ mới được thêm vào sau khi xung đột chính đã đạt đến đỉnh điểm.
Việc Hắc Zetsu thao túng Madara cũng gây tranh luận vì nó làm giảm mức độ chủ động của một nhân vật vốn được xem là người điều khiển bàn cờ. Một phản diện từng gây ấn tượng nhờ tầm nhìn và khả năng chuẩn bị lâu dài bỗng bị đẩy thành mắt xích trong kế hoạch của người khác. Cú chuyển hướng này khiến nhiều khán giả cảm thấy chiến thắng trước Madara chưa đem lại sự thỏa mãn cần thiết.
Những lựa chọn cuối truyện làm giảm dư âm
Bên cạnh việc thay đổi phản diện, một số quyết định ở phần cuối cũng khiến cảm xúc của đại chiến bị phân tán. Quá trình Obito quay về phía chính nghĩa có ý nghĩa đối với Naruto, bởi nó phản chiếu khả năng phá vỡ vòng lặp hận thù mà nhân vật chính luôn theo đuổi. Tuy nhiên, tốc độ chuyển biến và cách câu chuyện dành ít thời gian cho hậu quả của những hành động trước đó vẫn khiến người xem có cảm giác chưa trọn vẹn.
Tương tự, việc Madara thể hiện sự hối tiếc ở những khoảnh khắc cuối đời giúp hoàn thiện một phần bi kịch giữa ông và Hashirama, nhưng không thể xóa bỏ cảm giác rằng tuyến phản diện này đã bị cắt ngắn. Một kết thúc thuyết phục không chỉ cần những trận chiến lớn mà còn phải bảo đảm các nhân vật quan trọng được khép lại đúng với hành trình mà họ đã trải qua.
Naruto vẫn là tượng đài dù chưa hoàn hảo
Những hạn chế trên không phủ nhận giá trị của Naruto. Series vẫn thành công trong việc xây dựng một hành trình trưởng thành giàu cảm hứng, truyền tải thông điệp về sự công nhận, tình bạn và nỗ lực vượt qua định kiến. Nhiều phân đoạn như câu chuyện của Naruto và Nagato, mối quan hệ giữa Naruto với Sasuke hay quá khứ của Kakashi vẫn có sức lay động mạnh.
Điểm đáng nói là một tác phẩm có tầm ảnh hưởng càng lớn thì các thiếu sót càng được soi xét kỹ. Naruto sở hữu đủ nền tảng để trở thành bộ anime hoàn hảo hơn: thế giới rộng, nhân vật nổi tiếng và nhiều chủ đề giàu tiềm năng. Nếu tuyến nhân vật nữ được đầu tư đồng đều, các bí ẩn được giải thích có hệ thống và phản diện cuối cùng được chuẩn bị sớm hơn, phần kết có thể tạo ra dư âm mạnh hơn rất nhiều.
Vì thế, vị trí phù hợp nhất của Naruto có lẽ không phải là một tác phẩm không thể bị phê bình, mà là một tượng đài shonen có sức sống lâu dài dù còn những khoảng chưa hoàn thiện. Chính sự kết hợp giữa thành tựu lớn và các điểm yếu rõ ràng đã khiến bộ anime tiếp tục được bàn luận, đánh giá lại và so sánh với những tác phẩm mới.
