Ngành game Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển lớn khi nhu cầu giải trí số trên toàn cầu liên tục tăng. Bên cạnh tiềm năng ở mảng game di động, thị trường cũng cần những đội ngũ đủ năng lực sản xuất game PC, console, nội dung điện ảnh trong game và các sản phẩm có bản sắc riêng.






Trong bối cảnh đó, Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông CDIT thuộc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) đang mở rộng hướng đào tạo để xây dựng nguồn nhân lực game toàn diện hơn. Mục tiêu của chương trình không chỉ dừng ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn tạo điều kiện để sinh viên phát triển sản phẩm thực tế, tiếp cận doanh nghiệp và hướng tới thị trường quốc tế.
Từ đào tạo lập trình đến xây dựng hệ sinh thái nhân lực game
Trong giai đoạn đầu, chương trình của Học viện tập trung chủ yếu vào chuyên ngành Thiết kế và Phát triển Game. Đây là nền tảng đào tạo các vị trí quan trọng như lập trình viên, chuyên gia thiết kế gameplay và người phát triển kịch bản.
Tuy nhiên, quy trình làm ra một tựa game hiện đại đòi hỏi nhiều nhóm chuyên môn phối hợp. Một sản phẩm hoàn chỉnh không chỉ cần mã nguồn ổn định, mà còn phải có hình ảnh thuyết phục, nhân vật được xây dựng tốt, bối cảnh phù hợp và các phân cảnh dẫn truyện đủ sức tạo cảm xúc. Vì vậy, CDIT đã mở rộng chương trình sang hai hướng mới, gồm Game Art và Công nghệ Công nghiệp văn hóa định hướng Điện ảnh số.
Ba mảng đào tạo bổ trợ cho nhau
- Thiết kế và Phát triển Game: tập trung vào lập trình, thiết kế cơ chế chơi và xây dựng kịch bản.
- Họa sĩ ngành Game: đào tạo năng lực thiết kế đồ họa, tạo hình nhân vật, xây dựng bối cảnh và phát triển ngôn ngữ hình ảnh.
- Công nghệ Công nghiệp văn hóa, định hướng Điện ảnh số: hướng đến việc sản xuất nội dung điện ảnh số, đặc biệt là các phân cảnh cinematics trong game.
Việc bổ sung Game Art và Điện ảnh số giúp mô hình đào tạo bao quát hơn các mắt xích quan trọng trong dây chuyền sản xuất game. Theo thông tin được chia sẻ, trong những tựa game bom tấn hiện đại, phần cinematics có thể chiếm tới 30% thời lượng. Đây là lý do nhóm nhân sự chuyên về hình ảnh động, kể chuyện bằng điện ảnh và xây dựng cảm xúc ngày càng có vai trò rõ rệt.
Doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo
Một điểm đáng chú ý trong định hướng của CDIT là tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp. Sau ba năm triển khai chương trình đào tạo game, tính đến năm 2026, hơn 20 doanh nghiệp trong và ngoài nước đã ký kết hợp tác, đầu tư trang thiết bị phòng lab và đồng hành cùng giảng viên, sinh viên.
Sự tham gia này giúp việc học gắn với yêu cầu thực tế hơn. Sinh viên có cơ hội tiếp cận công cụ, quy trình và cách tổ chức dự án gần với môi trường nghề nghiệp. Doanh nghiệp cũng có thể góp ý về kỹ năng mà thị trường đang cần, từ đó hỗ trợ nhà trường điều chỉnh nội dung đào tạo theo hướng thiết thực.
Với ngành game, khoảng cách giữa kiến thức trên lớp và sản phẩm thương mại thường khá lớn. Một ý tưởng tốt vẫn có thể thất bại nếu thiếu khả năng quản lý dự án, kiểm thử, tối ưu hiệu suất hoặc đưa sản phẩm đến đúng người chơi. Mô hình hợp tác vì thế có ý nghĩa trong việc giúp sinh viên hiểu toàn bộ vòng đời của một dự án, thay vì chỉ hoàn thành từng bài tập riêng lẻ.
Thành quả bước đầu từ các dự án sinh viên
Trong giai đoạn 2025–2026, hơn 20 sản phẩm game do sinh viên thực hiện đã được phát hành ra thị trường toàn cầu. Các dự án này ghi nhận tổng cộng 500.000 lượt tải và doanh thu vượt mốc 300.000 USD.
| Hạng mục | Kết quả giai đoạn 2025–2026 | Định hướng tiếp theo |
|---|---|---|
| Sản phẩm phát hành | Hơn 20 sản phẩm toàn cầu | Mở rộng các dòng game PC và console |
| Lượt tải | 500.000 lượt | Hướng tới hàng triệu người chơi |
| Doanh thu | Trên 300.000 USD | Phấn đấu vượt 1.000.000 USD |
Những con số này cho thấy sinh viên có thể tạo ra sản phẩm được thị trường đón nhận khi được đặt trong môi trường phù hợp. Kết quả đến từ sự kết hợp giữa kinh nghiệm và nguồn lực của doanh nghiệp với sức trẻ, sự sáng tạo và tinh thần thử nghiệm của người học.
Nhà trường cũng thể hiện quan điểm sẵn sàng hỗ trợ các dự án game PC có tiềm năng khởi nghiệp và gọi vốn. Đây là hướng đi nhiều thử thách, nhưng có thể mở ra cơ hội để sinh viên biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế thay vì chỉ dừng ở bản thử nghiệm trong lớp học.
Game Việt cần chuẩn bị cho mục tiêu PC và console
Hiện nay, thế mạnh phổ biến của ngành game Việt Nam vẫn nằm ở mảng mobile. Đây là lĩnh vực có tốc độ tiếp cận người dùng nhanh và phù hợp với nhiều mô hình phát hành. Dù vậy, để tiến gần hơn đến các dự án quy mô lớn trên PC hoặc console, thị trường cần lực lượng nhân sự đông đảo, chuyên môn sâu và có khả năng làm việc trong những ê-kíp hàng trăm người.
Thành công của Black Myth: Wukong thường được nhắc đến như một ví dụ cho thấy một quốc gia trong khu vực có thể tạo ra sản phẩm game quy mô toàn cầu. Để xây dựng những dự án tương tự, Việt Nam cần đầu tư dài hạn vào đào tạo, tích lũy kinh nghiệm và hình thành các nhóm chuyên môn đủ mạnh.
Vì vậy, việc CDIT mở rộng sang Game Art và Điện ảnh số không chỉ giải quyết nhu cầu nhân lực trước mắt. Đây còn là bước chuẩn bị cho khoảng thời gian từ 5 đến 10 năm, khi các studio Việt Nam có thể theo đuổi những dự án lớn hơn, phức tạp hơn và có khả năng cạnh tranh ở nhiều thị trường.
AI được xem là công cụ hỗ trợ sáng tạo
Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhiều công đoạn trong ngành sáng tạo. Điều này cũng kéo theo lo ngại rằng AI có thể thay thế một phần nhân sự đồ họa. Tuy nhiên, cách tiếp cận được CDIT lựa chọn là xem AI như công cụ hỗ trợ, không phải yếu tố loại bỏ vai trò của con người.
Chương trình chú trọng trước hết vào nền tảng mỹ thuật, gồm tư duy bố cục, màu sắc, lý luận và khả năng phê bình nghệ thuật. Khi đã hiểu rõ nguyên tắc tạo hình, sinh viên có thể sử dụng AI để phát triển ý tưởng theo định hướng riêng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả do công cụ tạo ra.
- Giữ vững tư duy nghệ thuật: người thiết kế vẫn là người xác định mục tiêu hình ảnh, cảm xúc và phong cách của sản phẩm.
- Làm chủ công cụ: sinh viên học cách điều khiển và định hướng AI theo yêu cầu cụ thể.
- Rút ngắn thời gian sản xuất: AI có thể hỗ trợ ở một số công đoạn, giúp nhóm phát triển sớm thử nghiệm ý tưởng và đưa sản phẩm ra thị trường.
Cách nhìn này tương tự quá trình chuyển từ vẽ tay sang sử dụng máy tính. Công nghệ có thể làm thay đổi phương thức làm việc, nhưng chất lượng cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nền tảng chuyên môn và khả năng đưa ra quyết định của người làm game.
Định hướng nghề nghiệp tạo niềm tin cho người học
Việc có chương trình đào tạo chuyên biệt về Thiết kế và Lập trình Game cũng giúp học sinh và phụ huynh hình dung rõ hơn về con đường nghề nghiệp trong lĩnh vực này. Một trường hợp được chia sẻ là tân sinh viên từng tự học lập trình và vẽ game từ bậc trung học, đồng thời đạt giải cấp quốc gia.
Thay vì chỉ xem game như một sở thích, gia đình đã tìm hiểu các chương trình đào tạo chuyên sâu và lựa chọn PTIT nhờ môi trường học tập, định hướng nghề nghiệp cùng cơ hội phát triển dự án. Câu chuyện này phản ánh sự thay đổi trong nhận thức: ngành game đang dần được nhìn nhận như một lĩnh vực công nghệ và sáng tạo có yêu cầu chuyên môn rõ ràng.
Cơ hội đưa văn hóa Việt vào sản phẩm game
Bên cạnh giá trị kinh tế, game còn có thể trở thành phương tiện truyền tải lịch sử, văn hóa và hình ảnh Việt Nam đến người chơi quốc tế. Những chất liệu bản địa, nếu được nghiên cứu và thể hiện phù hợp, có thể tạo dấu ấn riêng cho sản phẩm thay vì chỉ sao chép công thức quen thuộc.
Để làm được điều đó, đội ngũ phát triển cần kết hợp nhiều năng lực: hiểu công nghệ, nắm nguyên tắc thiết kế, kể chuyện tốt và có khả năng chuyển hóa chất liệu văn hóa thành trải nghiệm tương tác. Mô hình đào tạo liên ngành mà CDIT đang xây dựng có thể tạo nền tảng cho quá trình này.
Bước chuẩn bị dài hạn cho ngành game Việt
Việc mở rộng đào tạo từ lập trình sang Game Art và Điện ảnh số cho thấy ngành game cần được phát triển như một hệ sinh thái thay vì chỉ tập trung vào một vị trí riêng lẻ. Cùng với sự đồng hành của doanh nghiệp, kết quả phát hành thực tế và cách tiếp cận cởi mở với AI, CDIT đang hướng đến mục tiêu đào tạo những nhân sự có khả năng tham gia vào các dự án quốc tế.
Con đường để game Việt tiến ra thế giới vẫn còn nhiều thách thức, từ chất lượng sản phẩm, nguồn vốn đến năng lực vận hành và phát hành. Dù vậy, việc chuẩn bị nhân lực bài bản ngay từ môi trường đại học là nền tảng cần thiết để các studio trong nước từng bước nâng quy mô, tạo sản phẩm có bản sắc và chinh phục cộng đồng game thủ toàn cầu.
